histogram w fotografii

Histogram w fotografii

Czym jest histogram w fotografii? Jak interpretować ten graficzny układ świateł i cieni? Życzyłabym sobie, abyście wciąż wspinali się wyżej i chcieli więcej – do siebie i od życia. Kasa nie manna, z nieba nie poleci – to już pewnie zauważaliście, z umiejętnościami jest podobnie. Aby robić lepsze zdjęcia musisz robić zdjęcia. Wiedza też się przydaje ;] Dziś zabieram Was na kolejny schodek, wchodzimy minimalnie wyżej i pogadamy sobie o histogramie. Nie taki diabeł straszny, zaraz zobaczycie!

 

Co to jest histogram w fotografii?

Posłużę się definicją, którą opracowałam na potrzeby Prostego Słownika Fotograficznego

Histogram – graficzne przedstawienie rozkładu świateł i cieni na zdjęciu. Pozioma oś to interpretacja luminacji: od lewej najciemniejsze tony, im bliżej prawej strony, tym jaśniejsze. Od czerni do bieli. Pionowa oś to wizualizacja liczby pixeli o danym tonie. Jeśli większość pikseli będzie znajdować się po lewej stronie, mamy do czynienia z niedoświetlonym zdjęciem, jeśli po prawej, jest to zdjęcie prześwietlone. Wykres przedstawia jedynie światła i cienie.

co to jest histogram fotografia

Do czego więc służy histogram? Pomaga w ocenie czy na zdjęciu w poszczególnych elementach obrazu (światłach/cieniach/szarościach) zachowały się szczegóły, które świadczą o poprawnej ekspozycji zdjęcia. Jeśli nie rozumiesz nic z tego, co piszę, przeczytaj najpierw wpis PARAMETRY EKSPOZYCJI.

 

HISTOGRAM – PRAKTYCZNE PRZYKŁADY

Zdjęcie prawidłowo naświetlone* – zwróćcie uwagę na biały wykres, który umieściłam w rogu zdjęcia. Jego rozkład jest stosunkowo równomierny, mamy kilka największych górek po środku, maleńkie pagórki po prawej stronie (światła) oraz niewielkie wzniesienie całkiem po lewej (najciemniejsze fragmenty obrazu). Co zatem możemy wyczytać z tego histogramu? Cienie i światła są rozłożone proporcjonalnie, najjaśniejszych fragmentów zdjęcia jest nieco więcej niż tych najciemniejszych.

co to jest histogram

Zdjęcie niedoświetlone – białe plamy na wykresie zostały przesunięte w lewo (ciemne partie obrazu), góry po tamtej stronie to prawdziwe Mount Everesty, nawet nie mieszczą się na wysokość! Gdyby nie plama ostrego słońca, które wdarło się do pokoju, po prawej stronie wykresu nie widzielibyśmy nawet fragmentu wzniesienia. Ta fotografia jest mocno niedoświetlona, czyli brakuje jej szczegółów w cieniach.

histogram w fotografii

Zdjęcie prześwietlone – fotografia poniżej nie zawiera szczegółów w światłach, oznacza to, że zdjęcie jest przepalone, nieprzyjemne w odbiorze. Spójrzcie na wykres: góry przesunęły się w prawą stronę, obraz niemalże nie posiada ciemnych fragmentów (po takich górkach, jak te po lewej stronie wykresu, nawet na sankach nie pozjeżdżasz!). Co prawda przepalenia nie są tak intensywne, jak niedoświetlenia na zdjęciu poprzednim (góry przepaleń są niższe), ale zdjęcie nadaje się jedynie, aby je wrzucić do takiego metalowego, szarego, w rogu pulpitu.

histogram w fotografii

Wnioski: już po szybkim rzucie oka na histogram wiesz czy zdjęcie zostało prawidłowo naświetlone, czy też może brakuje mu szczegółów w światłach lub cieniach. Wysokość górek świadczy o ilości konkretnych punktów tonalnych na zdjęciu. Idealny wykres zaczyna się dolnym lewym rogu, stopniowo wzrasta, aby delikatnie opaść w prawym dolnym rogu. Dzięki temu mamy pewność, że zdjęcie posiada zapis detali z tych najjaśniejszych jak i najciemniejszych partii obrazu. Taką fotografię z łatwością można poddać obróbce w programie graficznym.

Mam dla Ciebie coś specjalnego.

Ten e-book pomoże Ci ogarnąć podstawy fotografii w 1 GODZINĘ. Teraz udostępniam go zupełnie za darmo!

poradnik PODSTAWY FOTOGRAFII za darmoJeżeli:

  • jesteś „świeżakiem” w temacie foto
  • nie wiesz jak zacząć
  • przytłaczają Cię techniczne aspekty fotografii 
  • boisz się trudnych pojęć
  • masz mało czasu
  • rozumiesz niektóre podstawy fotografii, ale nie umiesz ich połączyć

 

TEN PORADNIK JEST DLA CIEBIE!

 

 

HISTOGRAM RGB?

Te białe pagórki na zdjęciach powyżej są wizualizacją rozkładu świateł i cieni. Histogram RGB to sprawa dla bardziej zaawansowanych użytkowników, gdyż zawiera dodatkowo rozkład kolorów na zdjęciu, dlatego tym razem omówię go bez wdawania się w mylące szczegóły (heh, tak naprawdę PM obiecał mi kawę, jak tylko skończę post, więc śpieszę się jak mogę, sami rozumiecie :P)

Bardzo fajnie wyjaśnia to Łukasz Kasperczyk, na łamach portalu SzerokiKadr.pl:  „Niektóre ustawienia parametrów obrazu, np. nasycenia czy kontrastu, niekorzystnie wpływają na zdolność rejestracji detali w pewnych kolorach. Może się też okazać, że przetwornik obrazowy danego aparatu daje zbyt nasycone (czyli pozbawione szczegółów) czerwienie. Brak szczegółów w danym kanale (kolorze) nie musi bowiem wcale oznaczać prześwietlenia – jasność tonów może się mieścić w możliwościach matrycy, ale barwa jest tak nasycona, że aparat nie jest w stanie rozróżnić detali.”

Co to dla nas oznacza? Może się tak zdarzyć, że wykres luminacji jest prawidłowy i przypomina idealny pagórek, tymczasem wykres kolorów ma znaczne skoki, znacznie wybiegające poza linię luminacji (na zdjęciach powyżej biały wykres). Jest wtedy spora szansa, że parametry nasycenia/kontrastu danego koloru nie są ustawione prawidłowo, przez co kolor jest tak mocno nasycony, że zdjęcie traci szczegóły w obszarach nim wypełnionych.

 

PUŁAPKI

Histogram to tylko pewien system obliczeniowy, na którym nie można polegać w 100%. Dla przykładu zrobiłam dwa zdjęcia – oba są prawidłowo naświetlone, jednakże gdyby spojrzeć jedynie na histogram, można by pomyśleć, że pierwsze jest tak przepalone, że świeci się, jak gwiazdka na choince, a drugie ciemniejsze, niż piwnica u dziadków.

histogram w fotografii

histogram w fotografii

 

HISTOGRAM W FOTOGRAFII – PODSUMOWANIE

Pamiętajcie, że histogram w fotografii to nie wyrocznia – jego zadaniem jest jedynie ułatwić Wam pracę, podpowiedzieć coś, czego na pierwszy rzut oka, na dwu calowym ekranie, często ciężko dostrzec. Waszym zadaniem jest starać się przewidzieć, jak taka fotografia może wyglądać. Kilka tygodni regularnego fotografowania i pracy na histogramie, a Wasz mózg sam zacznie opracowywać takie wykresy, jeszcze nim wciśniecie spust migawki.

Okej, to już wszystko. Miało być skrótowo, tak sobie zaplanowałam, no bo ileż można o tabelkach i numerkach, a się okazuje, że się da. Mam nadzieję, że analiza histogramu to będzie kolejny krok, do świadomego fotografowania. Liczę na to i trzymam kciuki.

* jednak zeżarło mi trochę szczegółów w tej najjaśniejszej plamie światła, więc powiedzmy, że jest niemal idealnie :)

5/5 - (2 votes)

DOŁĄCZ DO LISLETTERA

.

RÓB FANTASTYCZNE ZDJĘCIA TELEFONEM

Wartościowy artykuł? Udostępnij:

Share on twitter
Share on telegram
Share on whatsapp

SKOMENTUJ:

Subscribe
Powiadom o
guest
34 komentarzy
najstarszy
najnowszy oceniany
Inline Feedbacks
View all comments
Blokotek

Nie miałam o tym zielonego pojęcia ;)

Natalia Lis

Jestem ciekawa czy ta wiedza jednak Ci się przyda :)

Blokotek

Do czegoś w życiu na pewno, i to bardziej niż Pan Tadeusz :)

Marek Kłos

Prosto i przystępnie, na początek ja znalazł :)

Anna Lerch

Dokładnie. :) Fajnie że pokazałaś też przykłady z białym i czarnym tłem.

Natalia Lis

Aparaty są zawodne, dlatego warto jest samemu myśleć i decydować, jak powinno wyglądać nasze zdjęcie. Stąd te przykłady z „przekłamanym” histogramem.

Paulina S

Ha, niby „wiedziałam”, do czego histogram jest, ale kompletnie nie pojmowałam jego przydatności. Ot, kolejny wykresik i tyle. Dzięki za wyprowadzenie z błędu ;)

Aneta Marcol

No właśnie, czasem mi histogram dziko podskakiwał po bokach i teoretycznie wskazywał na to, że zdjęcie jest źle oświetlone. A tu proszę, czasami maszyna nie ma racji :P Poradnik jak zwykle przydatny! Dzięki ;)

Część Mnie

Jak zawsze ciekawe tematy poruszasz na blogu! :)

czarnykocurek

Jak tylko odzyskam aparat w czerwcu, to sprawdzę ten histogram. Zawsze go wyłączałam jak mi migał w rogu ekranu, bo miałam wrażenie, że zasłania mi połowę kadru, a on taki przydatny. Kto by pomyślał? :) Twoje fotograficzne rady są nieocenioną pomocą dla takiego laika fotograficznego jak ja!

Natalia Lis

Ja też bardzo długo nie mogłam się przekonać do korzystania z histogramu i, żeby być całkiem szczerą, nie robię tego na co dzień, ale są sytuacje, gdy jest po prostu nieoceniony.

Powiem szczerze, że moją przygodę z fotografią dopiero zaczynam i niewiele jeszcze z tego wszystkiego rozumiem, ale jesteś dla mnie bossem ;) Gdyby nie Ty, pewnie nie odważyłabym się robić zdjęć na manualu. Co prawda wychodzi mi nadal beznadziejnie, ale się nie poddaję. Nowy aparat mam dopiero od tygodnia. Staram się ogarniać Twoje tutoriale i czuję się coraz pewniej oraz nie mam wątpliwości, że to kwestia czasu, kiedy zacznę robić przyzwoite zdjęcia. Wpis bardzo dobry, świetnie wytłumaczyłaś, o co chodzi. Zanim to przeczytałam, już sama nazwa „histogram” wzbudziła grozę… ;)

<3 !
Bardzo bardzo mi miło, że treści tu prezentowane tak na Ciebie działają. Trzymam kciuki za dalszy rozwój, na pewno zobaczysz postępy!

Ania Kalemba

Mogłabym się z tego posta uczyć do egzaminu! :D

Natalia Lis

A cóż to za egzamin? Z histogramu :P

Ania Kalemba

Właściwie histogramy ciągle wałkujemy na studiach :D Np. na Cyfrowym Przetwarzaniu obrazu albo na Teledetekcji Środowiska :)

Kusterkowa

Dzięki Tobie poznaję takie mega tajniki, no super. <3 A jaka różnica w zdjęciu, szooook!

jedz z apetytem

obym kiedys dojsc do perfekcji mogla!

Natalia Lis

No pewnie, że tak. Napiszę raz jeszcze, żeby robić dobre zdjęcia musisz robić zdjęcia. :)))))

ciastkoo

Mam mały problem, zapisałam się do twojego newslettera, przyszły mi łakocie ale późniejszych mejli już nie dostałam ?? czy to może być wina poczty, korzystam z tlen.pl?

Natalia Lis

Hej, a powiedz kiedy się zapisałaś na listę?

widzimrka

Fajny post, dziękuję. Wprawdzie histogram świateł już znałam, ale histogram RGB to nowość. A mam właśnie problem z rejestracją czerwieni – zarówno w poprzednim aparacie jak i w tym czerwienie wychodzą nienaturalnie intensywne. Walczę z tym oczywiście w programie graficznym, ale czasem się nie da, a poza tym przecież nie o to chodzi… Jeśli możesz, podpowiedz – w jakich ustawieniach należy „pogrzebać” żeby te czerwienie były bliższe rzeczywistości? Druga rzecz to zielenie w pełnym słońcu – robią się żółte – ale to pewnie te same ustawienia :-)

Natalia Lis

A możesz wpłynąć na nasycenie kolorów i ich barwę jeszcze z poziomu aparatu, przed zrobieniem zdjęcia? Poszukaj czegoś takiego i zmniejsz nasycenie czerwieni. Obróbka w programie graficznym to maskowanie skutków, a Ty musisz znaleźć przyczynę :)

Jola Piasta

Natalia, regularnie podnosisz moją wiedzę na temat fotografii! Co prawda druga część wpisu nie przyswoiła się tak łatwo i przyjemnie, jak pierwsza, ale na wszystko przyjdzie czas. O histogramie wiedziałam tyle, że ta śmieszna tabelka nazywa się histogram i na pewno do czegoś służy :-D Teraz w końcu wiem, jak ją odpowiednio wykorzytać. Często wydawało mi się, że zdjęcie w aparacie wygląda całkiem w porządku, po czym musiałam wywalać je do kosza. Mam tendencję do prześwietlania wszystkiego. Może jak poćwiczę pracę z histogramem, to nad tym zapanuję.
No cóż, jak to było – „maleńka, jesteś wielka” ;-)

Natalia Lis

Masz na myśli tą część z histogramem RGB? Sama do końca nie wiedziałam, jak to ugryźć, żeby nie przesadzić (w końcu treści zawsze kieruję do amatorów i tego planuję się trzymać), a jednocześnie chciałam nakreślić, że takie coś istnieje i działa. Jeśli mogę coś jeszcze doradzić – rgb możesz spokojnie olać. :)

Jola Piasta

Dokładnie o tę część mi chodzi. A Twoja rada bardzo mi siępodoba. Pozwolę się do niej zastosować :D

Justyna Rolka

Mam wrażenie, że z Twoim przekazem informacji, mogłabyś nauczyć mnie języka chińskiego…

Natalia Lis

hahah, Justynka, gdybym tylko ten chiński umiała :P

DOROTA DZIUBDZIELA

świetny wpis, następnym razem będę uważniejsza w robieniu zdjęć doskonałych

Zuzia

Zawsze zastanawiałam się do czego to służy. Wielkie DZIĘKI! :)

homelikeilike.com

Dzień dobry. Doskonała dawka cennej wiedzy, bardzo ładnie podana (język) i ślicznie zilustrowana. Idę buszować dalej :)

Merci! Zastanawiałam się nie raz, jak poznać, że zdjęcie jest prześwietlone lub niedoświetlone (bo czasem wizualnie mi się podoba i w końcu już sama nie wiem ;) ). A co myślisz o wprowadzaniu korekt przez zmianę „levels” (adjusting levels – RGB : takie jest nazewnictwo mojego fotoszopa, nie chcę się zbłaźnić tłumacząc). Uczę się obróbki zdjęć trochę na czuja, sprawdzając opcje fotoszopa i ostatnio jeżdżenie powyższymi suwakami mi się spodobało, ale nie wiem, co o tym sądzą profesjonaliści. Może tak się nie powinno? Tell me!

Jakikolwiek retusz w PS – levele, krzywe, to tylko tuszowanie swoich błędów. Dzięki histogramowi masz szansę w ogóle ich nie popełnić.
Osobiście dopasowanie w levelach robię rzadko, wolę krzywe właśnie, a stosuję je po wzmocnienie kontrastu czy też zwiększenie nasycenia barw. To nie są narzędzia, które „tuszują” przepalenia/niedoświetlenia, choć oczywiście można nimi uratować takie zdjęcie.

Jay

Kolejna rzecz, z której totalnie nie zdawałam sobie sprawy. Dzięki!!!