umowa fotografa z klientem

Umowa fotografa z klientem

Jako klient, bez umowy z fotografem nie możesz wrzucić zdjęć nawet na Facebooka, wiedziałeś? To twórcy przysługują wszelkie prawa autorskie, a także majątkowe. Jednocześnie naciśnięcie spustu migawki nie czyni Cię władnym rozpowszechnienia wizerunku modela (np. w swoim portfolio czy na ulotkach). Polskie przepisy mają kilka nieścisłości, ale spisanie praw i obowiązków uchroni Cię przed większością potencjalnych nieprzyjemności. Jaka powinna być umowa fotografa z klientem? Omówię elementy, których nie może zabraknąć w umowie, zarówno z punktu widzenia obu stron. To tekst dla Ciebie!

UMOWA FOTOGRAFA Z KLIENTEM

 

Czy jest sens zawierać umowę z fotografem?

Tak, tak, TAK! Zawsze. Zawarcie takiej umowy istotne jest dla obu stron: fotografa, jak i klienta, ponieważ:

  • zabezpiecza przed ewentualnymi niedomówieniami, podsumowuje oczekiwania.
  • ułatwia dochodzenie swoich praw w sądzie, dzięki czemu szybciej i ponosząc mniejsze koszty, jesteśmy w stanie wyegzekwować swoje prawa, ściśle opisane w umowie.
  • znasz terminy, z których musisz wywiązać się Ty i/lub druga strona.
  • wiesz czego oczekiwać, a więc czujesz się pewniej. Zero niejasności = zero stresu.

 

Co powinna zawierać umowa?

1. Datę zawarcia umowy, dane osobowe obu stron –  w każdej umowie jasno musi być określone kto z kim takową zawiera. W rubryce dotyczącej fotografa (wykonawca) dobrze jest zawszeć: nazwę firmy, imię i nazwisko osoby reprezentującej, nr NIP, nr PESEL. Osobiście dodaję także nr telefonu oraz adres e-mail, aby mieć wszystko w jednym miejscu. W kolumnie dotyczącej klienta (zleceniodawca) musimy zawrzeć imię, nazwisko, nr PESEL, adres zamieszania; również polecam dodać miejsce na numery kontaktowe.

2. Czego dotyczy umowa – na papierze musi zostać jasno określone co jest tematem umowy. W przypadku sesji fotograficznej spisujemy takie elementy:

  • datę i miejsce wykonania sesji
  • listę obowiązków – im prościej, tym lepiej. Polecam formę wypunktowania wszystkich elementów, gdyż jest czytelna i wprost zachęca do upraszczania formy zdań.
  • ilość i formę zdjęć (także albumów, foto-książek, odbitek), która zostanie przekazana klientowi przez fotografa – mocno zachęcam, aby podejść do tego punktu z wyjątkową starannością. Jako klienta zabezpieczy Cię to przed wymówkami “kiepskie światło było, to wszystko co udało mi się zrobić”; jako fotograf unikniesz sytuacji, gdy niesłusznie zarzuca Ci się niekompetencje.

3. Czas realizacji – innymi słowy, do kiedy fotograf zobowiązuje się dostarczyć materiał. Wielu moich znajomych miesiącami (bywa, że i pół roku) czekało na swój reportaż ślubny, a to tylko dlatego, że w umowie zabrakło fragmentu, dotyczącego terminów. Nie pozwól, aby tak było i w Twoim przypadku! Jako fotograf zyskujesz w oczach swoich klientów, masz profesjonalne podejście i szanujesz czas innych ludzi; jako klient wiesz doskonale, do kiedy dostaniesz produkt, za który zapłaciłeś. Jeśli czas oczekiwania zawarty w umowie nie spełnia Twoich oczekiwań – negocjuj!

4. Koszt – cena wykonania usługi. W przypadku usług kreatywnych, jaką niewątpliwie jest wykonanie sesji fotograficznej, częstym zjawiskiem, które absolutnie popieram, jest pobieranie zaliczki lub zadatku. Obie mają na celu zabezpieczenie fotografa – wykonawcy zlecenia, na przykład przed niespodziewanym wycofaniem się klienta. Zaliczka i zadatek różnią się od siebie znacząco, o szczegółach przeczytacie, klikając w link, osobiście nie czuję się kompetentna udzielać porad prawnych. Jeśli jako fotograf, zdecydujesz się pobrać zaliczkę/zadatek (polecam to drugie), w umowie musi znaleźć się zapis, który poinformuje o kwocie, formie i dacie jej przekazania. Dodatkowo piszemy również, jaki jest całkowity koszt wykonania zlecenia oraz forma i czas, do kiedy zapłata zostanie przekazana na rzecz fotografa.

Uwaga! Jeśli sesja jest darmowa, taka informacja również musi znaleźć się w umowie. Art. 43:1. “Jeżeli z umowy nie wynika, że przeniesienie autorskich praw majątkowych lub udzielenie licencji nastąpiło nieodpłatnie, twórcy przysługuje prawo do wynagrodzenia.”.

5. Prawa autorskie – właścicielem zdjęcia jest jego autor, a więc osoba, która nacisnęła spust migawki, a więc fotograf. To jemu przysługują prawa do wykonanych fotografii, nie osobie na zdjęciu, nawet jeśli to ona wynajęła fotografa i uiściła opłatę za usługę. Bez papierka nic Ci się nie należy. Dlatego w rzetelnej umowie musi znaleźć się informacja o licencji, jakiej fotograf udziela klientowi (kto-komu-co-na jak długo). Jeśli mowa o sesji ślubnej czy rodzinnej, fotograf może udzielić klientowi np. bezterminowej licencji na wykorzystywanie i kopiowanie zdjęć (tylko i wyłącznie) na użytek własny, prywatny.

6. Prawo do wykorzystywania wizerunku – to, że fotograf jest właścicielem dzieła nie daje mu prawa do wykorzystywania wizerunku osób przedstawionych na zdjęciu. Każdy kij ma dwa końce, dlatego dobra umowa musi zawierać element regulujący to zagadnienie. Wizerunek jest dobrem osobistym i jako klient, masz pełne prawo negocjowania zapisu tego punktu. Możesz wyrazić zgodę na wykorzystywanie Twojego wizerunku tylko w określonych mediach i w określony sposób (np. strona www, ulotki i inne drukowane materiały promocyjne, kanały social media). Należy pamiętać, że im bardziej rygorystycznie podejdziemy do tematu, tym mniej atrakcyjna staje się oferta dla samego fotografa, gdyż ograniczamy mu możliwość promowania swojej twórczości, a więc i pozyskiwania nowych klientów. Jak może sprawę rozwiązać fotograf? Dobrym pomysłem jest rekompensowanie sobie ograniczeń w umowie, podniesieniem ceny za daną usługę. Jednakże wszystko musi znajdować się na piśmie, a sam klient powinien zostać poinformowany o warunkach. Warto jest dokładnie przegadać i negocjować ten punkt, aby znaleźć rozwiązanie satysfakcjonujące obie strony.

Dowiedz się więcej o wykorzystywaniu wizerunku.

7. Anulowanie umowy – w dobrym guście jest udzielenie swoim klientom możliwości odstąpienia od umowy bez ponoszenia dodatkowych kosztów. Jeśli jesteś fotografem i zdecydujesz się zawrzeć ten punkt, koniecznie umieść tutaj ramy czasowe i formę, w jakiej klient musi dostarczyć Ci rezygnację.

8. Skargi/zażalenia – warto dodać kilka akapitów, które określają czas i sposób, w jaki klient może wyrazić swoje niezadowolenie z wykonanej przez artystę pracy. Nie mówię tu o nie wywiązaniu się z któregokolwiek fragmentu umowy, a raczej mam na myśli kwestie sporne, jak na przykład niezadowolenie klienta z powodu zbyt intensywnej obróbki zdjęć. Z punktu widzenia zleceniodawcy (klient) jest to dodatkowy plusik na koncie fotografa, świadczy o jego profesjonalnym podejściu, a i upewnia w przekonaniu, że wie, co robi, skoro daje możliwość ewentualnej reklamacji.

9. Ilość kopii umowy – na końcu umowy warto zawrzeć informację o liczbie sporządzonych egzemplarzy, oraz kto je otrzymał (np. “Umowa została sporządzona w dwóch identycznych egzemplarzach, po jednej dla każdej ze stron”.)

10. Podpisy – gotową umowę należy zwieńczyć podpisami obu stron.

[Powyższy artykuł opracowałam samodzielnie, na podstawie własnych doświadczeń oraz, wspierając się informacjami zamieszczonymi na blogach, traktujących o prawie.]

Mam dla Ciebie coś specjalnego.

Ten e-book pomoże Ci ogarnąć podstawy fotografii w 1 GODZINĘ. Teraz udostępniam go zupełnie za darmo!

poradnik PODSTAWY FOTOGRAFII za darmoJeżeli:

  • jesteś “świeżakiem” w temacie foto
  • nie wiesz jak zacząć
  • przytłaczają Cię techniczne aspekty fotografii 
  • boisz się trudnych pojęć
  • masz mało czasu
  • rozumiesz niektóre podstawy fotografii, ale nie umiesz ich połączyć

 

TEN PORADNIK JEST DLA CIEBIE!

 

 

 Podsumowując…

Umowę podpisać trzeba, niezależnie czy wykonujemy swoją pierwszą sesję fotograficzną, darmowe fotki dla znajomych czy poważne zlecenie dla poważnej agencji. :) Dobrze skonstruowana daje fotografowi prawo do promowania swojego biznesu, a klientom do legalnego użytkowania zdjęć, za które przecież zapłacili. To poradnik dla fotografów, jak i klientów. Ta lista pomoże Wam:

a) uniknąć nieporozumień

b) zweryfikować umowę, jeśli planujecie zlecić komuś wykonanie sesji fotograficznej

c) legalnie wykorzystywać zdjęcia

d) skonstruować rzetelny zapis praw i obowiązków obu stron, jeśli dopiero zaczynacie

 

Spełnij swoje marzenie i zacznij zarabiać na fotografii.

Umowa fotografa z klientem
5 (100%) 4 vote[s]